Ekonomia

Rada Polityki Pieniężnej

Rada Polityki Pieniężnej jest organem ustawowym, wchodzącym w skład Narodowego Banku Polskiego. Można stwierdzić, że jest to jakby organ wykonawczy, który podejmuje w głosowaniach większość decyzji wynikających z możliwych kompetencji NBP. Niektórzy uważają, że RPP to pewnego rodzaju grono ekonomistów, którzy swoimi decyzjami w ogromnym stopniu wpływają na kształt polityki finansowej nie tylko banku centralnego ale również państwa.

Takie podejście wynika zapewne z dość szerokich kompetencji, zarówno NBP jak i samej Rady Polityki Pieniężnej. Rada działa przecież pod przewodnictwem prezesa Narodowego Banku Polskiego, a jej członkowie w odpowiedniej liczbie nominowani są przez najwyższe organy państwowe-Prezydenta, Sejm i Senat. Każdy z nich może powołać po trzy osoby na kadencję sześcioletnią. Dzięki temu członkowie rady obejmują poglądami szerokie spektrum sceny politycznej w Polsce.

Rada Polityki Pieniężnej ma ważne zadania, do najważniejszych należy ustalanie wysokości stóp procentowych. Odbywa się to po wcześniejszym przeanalizowaniu sytuacji gospodarczej w kraju, najnowszych wskaźników oraz spodziewanych procesów. Rada może podnieść, obniżyć lub pozostawić na dotychczasowym poziomie stopy procentowe. Decyzje rady w tym zakresie są zazwyczaj oczekiwane przez środowisko giełdowe, to od niej zależy kurs naszej waluty. Niektórzy ekonomiści uważają również, że rada może w dość znaczący sposób przyczyniać się do spowalniania bądź przyspieszenia rozwoju gospodarczego. Wskazują na fakt, że niskie stopy to tani kredyt i co za tym idzie więcej inwestycji. Inni w wyższych stopach widza ryzyko większej inflacji.

Rada Polityki Pieniężnej to również ustalanie obowiązkowej rezerwy bankowej, składanie sprawozdania o wykonaniu budżetu, współpraca przy opracowywaniu projektu ustawy budżetowej.

Obecnie przewodniczącym rady Polityki Pieniężnej jest Sławomir Skrzypek, prezes NBP. Wcześniej do grona najbardziej znanych należeli Hanna Gronkiewicz-Waltz oraz Leszek Balcerowicz. Wyjątkowość tego organu powoduje, że stanowisko to jest niezwykle prestiżowe w środowisku ekonomistów.

Ubezpieczenia motoryzacyjne

Podobnie jak w większości krajów na świecie, również w Polsce mamy system obowiązkowych ubezpieczeń motoryzacyjnych. Polega on na tym, że każdy aktywny uczestnik ruchu drogowego, który porusza się samochodem czy innym zmechanizowanym środkiem lokomocji, zmuszony jest do wykupienia obowiązkowego ubezpieczenia, tzw. OC. Zapewnia ono refundację kosztów naprawy szkód wynikłych w czasie ewentualnego wypadku, dzięki temu poszkodowany ma pewność, że odpowiednia kwota zostanie mu zwrócona. System był pomyślany właśnie z myślą o poszkodowanych, jednak powodujący wypadki także powinni go doceniać. Dzięki ubezpieczeniu mają pewność, że w razie spowodowania kraksy nie będą z dnia na dzień obciążeni ogromnymi kwotami odszkodowania. Rozłożone w czasie składki są zdecydowanie mniej uciążliwe.

Oczywiście, jak w każdym aspekcie życia, także w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń jest dużo głosów krytycznych. Podnoszą oni głównie jeden argument, że jest to doskonały sposób na łatwy zarobek dla firm ubezpieczeniowych. W pewnym sensie mają oni rację, jednak jakieś koszty społeczeństwo musi ponosić  w imię zwiększonego bezpieczeństwa. Argument za jest taki, że ubezpieczenia są równe dla wszystkich, nie ma podziału na biednych i bogatych, każdy odpowiada tak samo.

Wybierając ubezpieczenie powinniśmy zwrócić uwagę na samą firmę. Powinna to być zaufana instytucja, posiadająca odpowiedni staż i doświadczenie na rynku. Nie warto wykupować OC w małej, niesprawdzonej firmie, mogą wystąpić później kłopoty z wypłata odszkodowania. Co prawda dostęp do świadczenia tego typu usług regulują odpowiednie organy państwowe, jednak nie jest tajemnicą, że ubezpieczycieli możemy podzielić na lepszych i gorszych.

Wykupując ubezpieczenie motoryzacyjne, warto zwrócić uwagę na pakiety dodatkowe. Wiele firm oferuje ciekawe dodatki, które podnoszą zdecydowanie pewność uczestnictwa w ruchu drogowym. Są gwarantowane pomoce mechaników, gwarancja holowania oraz wiele innych udogodnień.

Inflacja

Inflacja jest to proces polegający na wzroście ogólnego poziomu cen. Przeciwieństwem inflacji jest deflacja, która oznacza spadek poziomu cen.

Niewielka inflacja może być pomocna przy negocjacjach realnej wartości niektórych cen oraz płac. Inflacja występuję w obecnej gospodarcze w każdym kraju, ale z rożnym nasilaniem.

Ze względu na przyczyny inflacji wyróżnia się inflacje popytową, która spowodowana jest nadmierną ilością pieniądza w obiegu. Powodem jej mogą być nadmierne wydatki państwa, które nie znajdują pokrycia w dochodach. Drugą z inflacji może być inflacja kosztowna. Inflacja kosztowna bierze się ze wzrostu kosztów produkcji danego towaru.

Głównymi przyczynami inflacji mogą być: nadmierna ilość emisji pieniądza w danym państwie, bardzo szybki i niespodziewany wzrost kosztów produkcji, budżet państwa, który jest niezrównoważony gdzie wydatki państwa przekraczają jego dochody.

Inflacje można podzielić także na tempo w którym się „rozwija” Najmniej niebezpieczną jest inflacja pełzająca, która nie przekracza 5% rocznie, tuż za nią znajduje się inflacja umiarkowana, która mieści  się w przedziale rocznym wynoszącym 5-10%. Już dość niebezpieczna dla gospodarki jest inflacja galopująca przy której roczny wzrost cen według stopy dwu- lub trzycyfrowej. Megainflacja występuję pomiędzy inflacją galopującą i hiperinflacją gdzie miesięczny wzrost cen przekracza 50%.

Inflacja doprowadziła do wielkich kryzysów. Najwyższa stopa inflacji jest w Zimbabwe gdzie wynosi 2,2 miliona ale nawet 7 milionów %.

W Polsce inflacja gwałtownie wzrosła w latach 1988-1989. Zmusiło to władze PRL do prowadzenia rozmów z opozycją co zapoczątkowało przemiany ustrojowe w Polsce, a następnie w pozostałych krajach  Państw Demokracji Ludowej.

Inflacje określa się po wzroście cen towarów. Istnieje także według indeksu cen produktów PPI. Obliczany jest on po zmianie cen produkcji przemysłowej.

Największa inflacja w Polsce miała miejsce w roku 1990 i sięgnęła 585,8%, a było to spowodowane zmianami ustrojowymi w Polsce. Obecnie od 10 lat waha się ona w granicach 0,8-10,1%.

Wielki kryzys gospodarczy 1929 rok

Wielki kryzys, który nazywany jest również wielką depresją uważany jest za jeden z największych jak nie największy kryzys gospodarczy jaki miał miejsce w XX wieku. Kryzys, który rozpoczął się w roku 1929 objął wszystkie kraje za wyjątkiem ZSRR.

Wielka depresja rozpoczęła się w Stanach Zjednoczonych po nowojorskiej giełdzie z 24 października 1929 – Wall Street. Wtedy to zgodnie z zapowiedziami fachowców spadły ceny niemalże wszystkich akcji, a co za tym idzie doprowadziły do bankructwa oraz zadłużenia, które objęły wszystkie kraje prócz ZSRR. Kryzys gospodarczy doprowadził do zwiększenia się bezrobocia, które w tym czasie w Stanach Zjednoczonych osiągnęło około 35%. Produkcja przemysłu spadła w Stanach Zjednoczonych, Polsce i wielu innych krajach o około 50%. Wolumen handlu światowego obniżył się z 3 miliardów w roku 1929, by cztery lata później spaść do miliarda dolarów. Dzięki kryzysowi zdaniem wielu osób do władzy doszedł Adolf Hitler.

Kryzys gospodarczy doprowadził do ograniczenia importu co jeszcze bardziej pogłębiło kryzys w krajach, które eksportowały towar do USA.

Wielki kryzys gospodarczy w kilku państwach trwał nawet do końca lat trzydziestych gdzie bezrobocie sięgało 40%, a zachwiany system finansowych państw nie pozwalał na zwiększenie produkcji, bowiem nie było pewności tego czy towar zostanie zakupiony przez społeczeństwo.

Aby odczuć jak najmniej kryzys i zakończyć go prezydent Stanów Zjednoczonych Franklin Delano Roosevelt wprowadził w życie program „nowego ładu”. Zgodnie z nim władze Stanów Zjednoczonych pośpieszyły z pomocą gospodarstwom rolnym. Uruchomiono także roboty publiczne, przy budowie dróg, mostów co pomogło odbić się od dna. Zgodnie z planem bezrobocie miało spaść do 10%, ale sztuka ta dla Roosevelta się nie udała.

W Polsce aby wyjść z kryzysu wprowadzono 4-letni plan inwestycyjny, który opracował Eugeniusz Kwiatkowski. Plan ten przewidywał rozbudowę Centralnego Okręgu Przemysłowego, który mieścił się w widłach Wisły i Sanu. Planowano zwiększenie liczby fabryk, niestety realizacja planu nie została zakończona z powodu wybuchu II wojny światowej.

Wzrost gospodarczy

Wzrost gospodarczy to główny wskaźnik, który określa kondycję danej gospodarki oraz tempo jej rozwoju. Wzrost gospodarczy przedstawia się jako określona wielkość procentową, która obliczana jest za ostatni okres rozliczeniowy (najczęściej rok) w stosunku do okresu poprzedniego. Wartość ta to różnica pomiędzy wysokościami produktów krajowych brutto w dwóch okresach wyrażana w procentach. Tak więc, wzrost gospodarczy może być zarówno dodatni jak i ujemny.

Jeśli chodzi o sama typologię, sposób jego liczenia, to wzrost gospodarczy zależny jest od bardzo wielu czynników. Wiele pojęć ekonomicznych z nim się wiąże, najważniejsze z nich to już wspomniany produkt krajowy brutto ale także inflacja, deflacja, inwestycje itp.

Wysoki wzrost gospodarczy uzyskiwany jest głównie dzięki pojawieniu się wysokich nakładów inwestycyjnych. W zależności od systemu gospodarczego mogą one wynikać ze sfery prywatnej jak i państwowej. Dobrym przykładem są współczesne Chiny, które w połowie lat 90-tych zaczęły dynamicznie się rozwijać. Zapoczątkowały to reformy, dzięki którym otwarto gospodarkę dla firm zagranicznych oraz uruchomiono państwowe inwestycje. Duża liczba mieszkańców to dość duże przychody budżetowe, które spożytkowane w dobry sposób dwukrotnie zwracają się. Chiny rozpoczęły wielkie budowy autostrad, zapór, elektrowni oraz innej infrastruktury. Do tego doszły ogromne pieniądze zagraniczne, wiele firm przeniosło produkcję do Chin z racji bardzo niskich kosztów pracy. To wszystko zaowocowało sukcesem gospodarczym

Chiny to przykład wyjątkowy z racji skali, wysoki wzrost gospodarczy utrzymywany był do niedawna również w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Takie państwa jak Łotwa, Litwa czy Słowacja rozwijały się bardzo szybko dzięki przeprowadzeniu systemowych reform. Inwestycje nie były tutaj duże, oczywiście w stosunku do liczby mieszkańców wystarczały one do rozpędzenia gospodarki.

Widać więc, że wzrost gospodarczy następuje głównie poprzez inwestycje. Jednak często wraz z nim pojawia się inflacja czyli wzrost cen.