Ekonomia

Rynek

Rynek to pojęcie określające bardzo szeroki zakres gospodarki, obejmujący wszelkie mechanizmy służące w procesach sprzedaży i kupna. Szczegółowiej rzecz ujmując, chodzi o nazwanie mechanizmów jakie występują pomiędzy sprzedającymi a kupującymi.

Rynek opiera się na kilku filarach. Jeśli chodzi o ideał to powinien być wolny, jednak w praktyce wygląda to różnie. Wolny to znaczy nie skrępowany nadmiarem przepisów, niektórzy odrzucają jakiekolwiek uregulowania, równy dla wszystkich chcących na nim działać. Oczywiście, jest to wizja w pewnym sensie utopijna, pomimo istnienia wielu konspektów rozpisanych naukowo nigdy i nigdzie nie została zrealizowana. Powodów jest kilka.

Rynek łączy się mocno z gospodarką a wpływ na procesy gospodarcze chce mieć zazwyczaj władza w każdym kraju. Odrzucając kwestie ideologiczne chodzi o bardziej wymierne korzyści-dochody. Każda regulacja sprowadza się zazwyczaj do jakiegoś ograniczenia swobody działania na rynku. Jakiś aspekt działalności lub nawet całość zostaje obciążona pewna forma opłaty, czy to normalnego czy tez ukrytego podatku. Dzięki temu państwo pozyskuje dochody, jednak z drugiej strony, inni gracze na rynku tracą możliwość działania. Pomimo, że praktycznie każdy wie o wyższości wolnego rynku nad innymi formami, to niestety zawsze znajdzie się ktoś kto wprowadza ograniczenia.

Rynek regulują dwa pojęcia, dwa procesy. Są nimi popyt i podaż. Jeśli chodzi o popyt jest to  chęć nabycia towarów i usług przez klientów. Przeciwstawny jest temu podaż, określająca ilość towarów i usług wyprodukowanych i dostępnych na rynku. Dwie wartości spotykają się i razem tworzą aktualną sytuację na rynku. Upraszczając, jeśli klienci chcą dużo kupować, co najważniejsze mają na to środki to popyt rośnie. Producenci zmuszeni są zwiększać produkcję aby go zaspokoić i gospodarka szybko rozwija się. Jeśli nie są w stanie tego zrobić to często następuje wzrost cen. Odwrotna sytuacja rynkowa występuje wtedy, gdy podaż jest duża a popyt niski. Gospodarka jest w stagnacji albo nawet w kryzysie, często ceny spadają.

Bańka internetowa

Bańka internetowa była wielką hossą na rynku internetu, która miała miejsce w latach 1995-2001. To wtedy internet zaczął rozwijać się w ogromnym tempie, w kolejnych krajach dostęp do sieci stawał się tańszy oraz coraz bardziej popularny. Jednak siłą napędowa był głównie rynek amerykański i tamtejsza giełda. Wiele nowych spółek powstawało w branży informatycznej, rosnący popyt na ich akcje skłaniał właścicieli do szybkiego wejścia na giełdę co pozwalało na wzbogacenie się w zawrotnym tempie. Doszło nawet do tego, że powielane pomysły, nawet te najbardziej popularne, przynosiły sukces a akcje zostawały natychmiast wykupowane. Niestety, jak pokazała przyszłość miało to fatalne konsekwencje dla gospodarki.

Hossa na rynku internetu to nic innego jak zwykła banka spekulacyjna. Polega ona na tym, że określeni inwestorzy w sztuczny sposób, zupełnie nie kierując się zdrowymi regułami ekonomicznymi, nabijają popyt na dane akcje. Cały proces ma obraz kuli śniegowej, za większymi idą mniejsi i w ten sposób w dość szybkim czasie wywołuje się euforię na danym rynku. Trwa ona dopóty, dopóki inwestorzy nie zaczynają realizować swoich zysków. Kiedy następuje wyprzedaż akcji okazuje się, że jest ich bardzo dużo oraz nie mają takiej wartości jak spodziewano się. Następuje krach i masowe bankructwa.

W latach 1995-2001 internet nie był nowością, jednak jego popularyzacja otworzyła przed przedsiębiorcami nowe pola działania. Inwestowano ogromne pieniądze w informatykę, nie tylko w nowe technologię ale również serwisy www, sklepy internetowe czy platformy społecznościowe. Powstawały komunikatory mające na celu ułatwić kontakt oraz go urozmaicić, rozwijał się rynek sprzętu elektronicznego. Warto wiedzieć, że  w Stanach Zjednoczonych w 1995 roku było zaledwie (jak na obecne czasy) 18 milionów internautów. Kiedy ich liczba zaczęła gwałtownie rosnąć sukces firm działających na tym rynku wydawał się być gwarantowany. Dodatkowo w owym czasie, władze prowadziły liberalną politykę, USA miały niskie stopy procentowe, kredyt był bardzo tani. Wykorzystali to ludzie z inicjatywą i mający pomysły.

Kiedy po kilku latach publikowane wyniki spółek były dalekie od oczekiwań, zyski w stosunku do zainwestowanych środków były stosunkowo niewielkie, nastąpiło załamanie. Oczywiście, do dziś istnieją firmy, które przetrwały i bardzo dobrze rozwijają się. Przykładem mogą być Google czy eBay.

Kryzys gospodarczy

Kryzys gospodarczy to jeden z najgorszych procesów jaki może dotknąć gospodarkę. Polega to na przejściu z wcześniejszej recesji lub tez nawet z pominięciem jej w głęboką stagnację a nawet spadek wartości produkcji. Kryzys gospodarczy może mieć wymiar zarówno lokalny czyli obejmujący jeden kraj lub region kilku państw, jak i ogólnoświatowy. Historia dostarcza nam wielu przykładów takich sytuacji, ludzkość wielokrotnie zaznała różnego typu kryzysów.

Ostatnim kryzysem, który był jednym z najbardziej dokuczliwych jest obecny, który trwa od  kilku lat i według analityków gospodarka światowa powoli z niego wychodzi. Powodem jego wystąpienia była głównie banka spekulacyjna na rynku nieruchomości w Stanach Zjednoczonych, która doprowadziła do masowych bankructw zarówno osób prywatnych jak i firm. Niewłaściwe kredyty okazały się być bez pokrycia, wartość nieruchomości dramatycznie spadła a banki mając problem ze ściągnięciem należności zaczęły upadać. W większości przypadków nawet pomoc państwa na niewiele się zdała, dopiero po wpompowaniu w gospodarkę ogromnych środków kryzys powoli zaczął ustępować.

Jednak największym kryzysem, mającym największe skutki nie tylko gospodarcze ale również społeczne i polityczne był wielki kryzys, który rozpoczął się w 1929 roku. Już wcześniej niektórzy ekonomiści zauważali niepokojące sygnały, jednak zapalnikiem do ogólnoświatowego krachu była panika na giełdzie nowojorskiej i jej dramatyczny upadek. W ciągu kilku dni spółki giełdowe zbankrutowały w dużej ilości, wartość akcji stopniała o kilkaset procent. Pociągnęło to za sobą masowe bankructwa oraz zwolnienia. Początkowo kryzys objął Stany Zjednoczone, niestety po kilku miesiącach dotarł na inne kontynenty. Szczególnie silnie dotknął kraje, które prowadziły ożywiona wymianę gospodarcza z USA, firmy działające na ich terenie były nastawione na eksport. W większości państw jako ratunek zastosowano politykę interwencjonizmu państwowego, ogromne publiczne środki przeznaczano na inwestycje.

Skarb Państwa

Skarb Państwa to jeden z najważniejszych podmiotów w praktycznie każdej gospodarce rynkowej. Oczywiście, występuje również w innych systemach,jednak zazwyczaj pod nieco innymi nazwami i mający zupełnie inne prawa i obowiązki. Skarb Państwa to organ posiadający status prawny, dzięki osobowości prawnej może być on stroną we wszelkiego rodzaju postępowaniach, które roztrzygane są na gruncie stosownego kodeksu. W Polsce Skarb Państwa reprezentuje z reguły stosowny minister, bądź to powołany konkretny w tym resorcie, bądź na przykład minister finansów.

Skarb Państwa w konkretnych krajach ma różne uprawnienia. Z reguły są one tym większe im więcej majątku pozostaje w rękach państwa. W takim przypadku występuje on jako właściciel ze wszystkimi tej funkcji prawami i obowiązkami. Z kolei w krajach o ugruntowanej gospodarce kapitałowej ma on stosunkowo niewielkie znaczenie. Dla przykładu, w Stanach Zjednoczonych praktycznie nie ma przedsiębiorstw państwowych, wszystko znajduje się w rękach prywatnych. W Polsce zaś, Skarb Państwa ma ogromne pole do działania, mnogość majątku którym zarządza powoduje, że jest to jeden z najważniejszych resortów. Jego rolą jest głównie dbanie o jakość zarządzania w poszczególnych państwowych przedsiębiorstwach oraz o ich przygotowanie do procesu prywatyzacji. Jednak nawet po prywatyzacji, państwo często zostawia sobie jakiś ułamek procenta akcji danej spółki, tak więc Skarb Państwa przejmuje zarządzanie nim w jego imieniu.

Skarb Państwa ma dość długa historię, w Polsce jego rozdzielenie nastąpiło już w 1590 roku. W innych państwach miało to miejsce jeszcze wcześniej, już w starożytnym Rzymie istniało takie pojęcie. Rozdzielenie wynikało zazwyczaj z potrzeby uregulowania stosunków pomiędzy własnością wspólna-państwową a prywatną. Bez tego mogły zatrzeć się granice co w historii wielokrotnie miało miejsce. Przykładem były skarbce królewskie, które traktowane jako całość stawały się w gruncie rzeczy prywatnym dobrem panujących władców. Po rozdzieleniu następowała większa kontrola zewnętrznych organów i można był realizować w efektywniejszy sposób różne inwestycje czy tez opłacać ważne instytucje, takie jak wojsko czy policję.

Inwestowanie w nieruchomości

Nieruchomości to ostatnio bardzo modny kierunek inwestowania. W Polsce wyraźnie widoczny jest boom w budownictwie, nawet kryzys nie zahamował go w znaczący sposób. Praktycznie w każdym mieście buduje się nie tylko obiekty mieszkaniowe ale również gmachy instytucji, galerie itp. Czy więc, inwestowanie pieniędzy w nieruchomości jest opłacalne?

Wydaje się, że nieruchomości to jeden z najlepszych rodzajów inwestycji. Co prawda ceny mogą się w następnych latach wahać, jednak budynek to nie akcje czy obligacje, praktycznie nie ma ryzyka bankructwa. Jeśli ktoś dysponuje wolnymi środkami to warto na przykład kupować mniejsze mieszkania w dużych miastach z myślą o wynajmie. Oczywiście, są to inwestycje rzędu kilkuset tysięcy złotych ale trzeba mieć świadomość, że praktycznie od samego początku spłacają się. Przecież nie musimy mieszkać w kupionym mieszkaniu samemu skoro tego nie potrzebujemy. Możemy je wynajmować za naprawdę porządne pieniądze, nawet w średniej wielkości mieście nie powinno być problemu ze znalezieniem najemcy.

Rynek nieruchomości jest w naszym kraju rynkiem rosnącym i przyszłościowym. Nie wynika to tylko z obecnego trendu ale z konieczności. Po kilkudziesięciu latach zapóźnień w gospodarce mieszkaniowej miliony osób z młodego pokolenia nie ma fizycznie własnego mieszkania. Ktoś może słusznie wskazać, że nie każdego stać na jego kupno. Racja, jednak kredyty mieszkaniowe są coraz bardziej dostępne, poza tym poziom życia w kraju powoli ale systematycznie rośnie. Wyższe dochody przekładają się w prostej linii na chęć kupna własnego mieszkania czy domu. Także warto dodać, że stare bloki budowane w PRL-u są w coraz gorszym stanie. Dla przykładu na terenie byłego NRD są rozbierane ponieważ nie opłaca się ich remontować. Nie zapewniają również odpowiedniego standardu mieszkania, więc powinny cieszyć się coraz mniejsza popularnością.

Inwestowanie w nieruchomości nie wymaga posiadania ogromnych środków. Można zastanowić się i przemyśleć pomysł wzięcia kredytu mieszkaniowego z myślą właśnie o zainwestowaniu w nieruchomość.