Ekonomia

Gospodarka centralnie planowana

Gospodarka centralnie planowana jest przeciwieństwem gospodarki rynkowej praktycznie we wszystkich aspektach. Ten typ rynku wykształcił się głównie w krajach socjalistycznych oraz typowo komunistycznych. Zapoczątkowany został w ZSRR ale już wcześniej pewne jego formy istniały w niektórych państwach zachodnich. Różnica polega na tym, że społeczeństwa zachodnie zauważyły niepokojące procesy wynikające z takiego modelu gospodarczego i zdecydowanie go odrzuciły.

Gospodarka centralnie planowana to nic innego jak w pełni regulowany rynek. Polegało to na tym, że siła sprawująca władze w danym kraju decydowała praktycznie o każdym, nawet najmniejszym aspekcie życia gospodarczego. Przykładem może być sytuacja w Polsce sprzed 1989 roku, kiedy to partia komunistyczna miała wpływ na budowę szpitala czy drogi na głębokiej prowincji kraju. Niestety, brak wyobraźni, realizmu oraz właściwej wiedzy ekonomicznej sprawiał najczęściej, że inwestycje były nietrafione a przez to drogie. Inny przykład to budowy o znaczeniu czysto politycznym. Do najbardziej jaskrawych można zaliczyć umiejscowienie hut w Warszawie i Krakowie. Był to całkowity bezsens pod względem ekonomicznym, nie dość, że surowiec potrzebny do wyrobu stali musiano dowozić z dość daleka to jeszcze zburzono dotychczasowy charakter tych ośrodków. Niestety, właśnie o to drugie ówczesnym władzom chodziło.

Gospodarka centralnie planowana polega nie tylko na szczegółowym kontrolowaniu inwestycji. Jej główna cecha jest reglamentacja produktów oraz sztuczne ustalanie cen. Przez to dochodzi do sytuacji nadprodukcji zupełnie niepotrzebnych dóbr oraz deficytu towarów niezbędnych do normalnej egzystencji. Zazwyczaj władze krajów opierających się na planowaniu, stawiają na przemysł ciężki i zbrojeniowy, zapominając o żywnościowym czy innym produkującym dobra powszechnego użytku. Charakterystyczne dla takiego modelu gospodarczego są tzw. plany, które obejmują zazwyczaj określony, kilkuletni czasu. Ogłasza się w nim określone normy i wielkości jakie mają być wyprodukowane nie zważając na realizm zamierzeń.

Planowanie inwestycji

Kiedy dysponujemy wolnymi środkami często zaczynamy zastanawiać się nad ich spożytkowaniem. Stoimy przed wyborem czy wydać je na bieżące sprawy czy zainwestować. Inwestowanie nie może być oczywiście pochopne, warto zastanowić się i przeanalizować różne dostępne kierunki lokowania swoich pieniędzy.

Przyjęty plan inwestycyjny powinien w dużej mierze zależeć od kilku czynników-naszej skłonności do ryzyka, okresu na jaki jesteśmy zamrozić w inwestycji pieniądze oraz samej ilości tych pieniędzy. Jeśli chodzi o ryzyko to powinniśmy określić jakich zysków oczekujemy. Wiadomym i naturalnym jest, że im wyższe ryzyko tym wyższe możliwe zyski, jednak warto to dokładnie przemyśleć. Czasami lepiej zarobić mniej niż stresować się przez dłuższy czas i z niepokojem wsłuchiwać się w informacje o inwestycji.

Kolejna sprawa to termin na jaki jesteśmy w stanie zainwestować nasze pieniądze. Krótkotrwałe lokowanie to często mniejszy zysk i ryzyko straty. W długim okresie można znaleźć taki kierunek, który da znaczną pewność na wzrosty. Przykładem może być giełda, która w ujęciu kilkudziesięcioletnim zawsze przynosi korzyści (oczywiście, opierając się na dotychczasowej historii działania giełd na świecie). Inna ciekawą długoterminową inwestycją są nieruchomości. Plusem na tym kierunku jest to, że często można czerpać dochody z zainwestowanych pieniędzy praktycznie od samego początku, na przykład wynajmując mieszkanie czy dzierżawiąc grunty.

Kiedy mamy już jakieś pojęcie o strategii inwestowania musimy określić kwotę jaką możemy wydać na ten cel. Im jest ona wyższa tym zakres i rozmach inwestycji będzie oczywiście większy ale przyjmijmy, że przeciętny Polak jest w stanie wysupłać od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Taka kwota wystarczy z powodzeniem na ulokowanie jej na giełdzie, w dłuższym czasie powinna wzrosnąć nawet o kilkadziesiąt procent. Niestety, aby inwestować na przykład w nieruchomości musimy posiadać kilkukrotnie większe pieniądze.